این مقاله یاد می‌گیریم چگونه رواندرمانگر مناسب خود را پیدا کنیم،رواندرمانی چگونه کار میکنید؟،روانشناس بالینی به چه کسی گفته می‌شود؟، به چند جلسه نیاز داریم؟
بسیاری از افراد در بازه زندگی خود دچار افسردگی یا اضطراب و بسیاری از اختلالات سلامت روان میشوند، اگر با هرگونه چالش سلامت روان زندگی میکنید بدانید که تنها نیستید!
آنچه در این مقاله می‌خوانید
رواندرمانی چیست؟
در رواندرمانی یک روانشناس بالینی کمک میکند تا با چالش های مختلفی مانند: کنار آمدن با سوگ از دست دادن یک نفر، مسائل و چالش های مربوط به رابطه، احساس خودنفرتی و مسئله های محیط کار و … روبرو شوید.
در رواندرمانی، روان‌شناسان از روش‌هایی که اثربخشی آن‌ها از نظر علمی تأیید شده است، استفاده می‌کنند تا به افراد کمک کنند عادت‌ها و الگوهای رفتاری سالم‌تر و موثرتری ایجاد کنند. رواندرمانی رویکردهای مختلفی دارد؛ از جمله درمان شناختی‌رفتاری (CBT)، درمان بین‌فردی و انواع دیگر گفت‌وگودرمانی که به افراد کمک می‌کنند با مشکلات و چالش های زندگی خود روبه‌رو شوند و با روبه رو شدن بتوانند با این مسائل ارتباط سالم تری برقرار کنند و حتی بتوانند با مهارت های جدیدی که از رابطه درمانی (ارتباط بین فرد و رواندرمانگر) می‌آموزند با مسائل دیگر زندگی بهتر کنار بیایند.
رواندرمانی نوعی درمان مشارکتی است که بر پایه رابطه میان فرد و رواندرمانگر شکل می‌گیرد. این فرایند که بر گفت‌وگو استوار است، محیطی امن و حمایتگر فراهم میکند تا بتوانید آزادانه با روانشناسی صحبت کنید که بی‌طرف، بدون قضاوت است. شما و روان‌شناس‌تان با همکاری یکدیگر الگوهای فکری و رفتاری‌ای را شناسایی و تغییر می‌دهید که مانع از احساس خوب داشتن نسبت به خودتان میشوند.
چه زمانی باید به رواندرمانی فکر کنید؟
اغلب ما با باورهای رایج و غلط راجع به
رواندرمانی مواجه هستیم و داشتن اضطراب از جلسات رواندرمانی امری کاملا عادی است ،و از پس اضطراب اولیه برآمدن و برداشتن اولین قدم میتونه ما را یک قدم به کیفیت زندگی دلخواهمان نزدیک تر کند.
ممکن است زمانی از رواندرمانی بهره ببرید که فشار روانی، افکار منفی تکرارشونده یا تغییرات مهم زندگی شروع به مختل کردن عملکرد روزمره، روابط یا سلامت جسمی شما کنند. رواندرمانی ابزارهای کاربردی در اختیارتان می‌گذارد تا با احساسات طاقت‌فرسا بهتر کنار بیایید و دردهای عمیق و ریشه‌دار را التیام دهید.
نشانه‌های عاطفی و روانی
- احساسات کنترل‌نشده: خشم مکرر، غم شدید یا اضطراب زیادی که احساس میکنید کنترل کردن آن از توانتان خارج است.
- افتادن در چرخه افکار: مدام افکار منفی را در ذهن مرور میکنید یا درباره آینده بیش از حد نگران هستید.
- از دست دادن لذت: علاقه‌تان به سرگرمی‌ها یا چیزهایی که قبلاً دوست داشتید، به‌طور ناگهانی کاهش پیدا کرده است.
- تاثیرات آسیب‌های گذشته: درد یا خاطراتی از اتفاقات گذشته همچنان شما را آزار می‌دهند یا بر زندگی روزمره‌تان تاثیر می‌گذارند.
نشانه‌های رفتاری و جسمی
- عادت‌های ناسالم: برای خنثی کردن احساسات خود به الکل، مواد مخدر، خرید افراطی یا غذا پناه می‌برید.
- فاصله گرفتن از دیگران: از دوستان و خانواده دوری میکنید، چون معاشرت کردن برایتان بیش از حد خسته‌کننده یا طاقت‌فرساست.
- تغییر در خواب و اشتها: بیش از حد یا کمتر ازحد معمول می‌خوابید یا تغییر قابل‌توجهی در میزان غذای مصرفی‌تان ایجاد شده است.
- دردهای جسمی بدون علت مشخص: سردرد، معده‌درد یا خستگی مداومی دارید که ممکن است با استرس و اضطراب شدید مرتبط باشد.
مشکلات روابط و فشارهای زندگی
- روابط پرتنش: دائماً با نزدیکانتان درگیر می‌شوید، برقراری ارتباط مؤثر برایتان دشوار است یا نمی‌توانید مرزهای سالمی در روابط خود تعیین کنید.
- سوگ و تغییرات مهم زندگی: برای کنار آمدن با طلاق، شروع یک شغل جدید، جدایی عاطفی یا مرگ یکی از نزدیکانتان با مشکل مواجه هستید.
- فرسودگی شغلی یا تحصیلی: به دلیل خستگی و فرسودگی روانی، عملکرد یا انگیزه‌تان در محل کار یا تحصیل به‌طور محسوسی کاهش پیدا کرده است.
چگونه رواندرمانگر مناسب خود را پیدا کنم؟
راه های مختلفی برای پیدا کردن روانشناس وجود دارد، از جمله:
برای انتخاب درمانگر مناسب، ابتدا هدف و بودجه خود را مشخص کنید، در وبسایت های معتبر به دنبال متخصصان دارای مجوز بگردید و با دو یا سه گزینه مناسب، را بررسی کنید، و درصورت وجود تیم پشتیبانی اطلاعات مورد نیاز را بپرسید. در مورد ارتباطی که با درمانگر برقرار میکنید به احساس خودتان توجه کنید؛ چون شکل‌گیری یک رابطه درمانی خوب و احساس راحتی و اعتماد، از مهم‌ترین عوامل در اثربخشی رواندرمانی است.
نیازها و شرایط خود را مشخص کنید
- هدف اصلی: مشخص کنید برای چه موضوعی به کمک نیاز دارید؛ مثلاً اضطراب، سوگ یا مشکلات روابط.
- بودجه: هزینه مشاوره روانشناسی متفاوت است، ابتدا بودجه مورد نظر خود را مشخص کنید.
- شیوه برگزاری: تصمیم بگیرید که رواندرمانی آنلاین بهتر است یا جلسات حضوری.
جست‌وجو و انتخاب چند گزینه
- از وبسایت های معتبر استفاده کنید: در صفحه تراپیست های حرفه‌ای معتبر، روان‌شناسان را بر اساس محل فعالیت، حوزه تخصصی و سابقه کاری بررسی کنید.
- چند گزینه انتخاب کنید: فهرست خود را به دو یا سه درمانگری که به نظر می‌رسد تناسب بیشتری با نیازهای شما دارند، محدود کنید.
سؤال‌های مهمی که باید بپرسید
- تجربه: بپرسید آیا پیش از این با افرادی که مشکلات مشابه شما داشته‌اند کار کرده است.
- سبک درمان: بپرسید جلسات را چگونه پیش می‌برد و روند پیشرفت درمان را چگونه ارزیابی و هدایت میکند.
- تناسب: هنگام صحبت با درمانگر به این توجه کنید که آیا در کنار او احساس امنیت، شنیده شدن و احترام دارید یا نه.
چه عواملی را قبل از شروع رواندرمانی باید در نظر بگیرید؟
برای انتخاب زمان مناسب مراجعه به روانشناس، باید به بهترین روز و ساعت برای خودتان فکر کنید. عوامل زیر می‌توانند در این تصمیم به شما کمک کنند:
- بهترین زمان روز برای شما: چه آدم سحرخیزی باشید و چه شب‌ها انرژی بیشتری داشته باشید، ببینید چه زمانی بهترین عملکرد و تمرکز را دارید و جلسه را برای همان زمان تنظیم کنید.
- کار: اگر برای مراجعه به روانشناس مجبورید از محل کارتان مرخصی بگیرید، می‌توانید از کارفرمای خود یا واحد منابع انسانی درباره امکان استفاده از مرخصی استعلاجی برای جلسات رواندرمانی سؤال کنید. همچنین شاید بهتر باشد جلسه اول را به ساعات پایانی روز موکول کنید تا مجبور نباشید بلافاصله بعد از جلسه به محل کار برگردید. اگر قرار است درباره موضوعی ناراحت‌کننده صحبت کنید، ممکن است بعد از جلسه اول احساس خستگی، فرسودگی عاطفی، حواس‌پرتی یا حتی ورم و پف اطراف چشم داشته باشید.
- مسئولیت‌های خانوادگی: زمانی را انتخاب کنید که برای مراقبت از فرزندتان هماهنگی لازم را داشته باشید.
- سایر تعهدات: جلسه رواندرمانی معمولاً ۴۵ تا ۵۰ دقیقه طول می‌کشد. سعی کنید جلسه را در زمانی تنظیم کنید که بلافاصله بعد از آن مجبور نباشید با عجله به قرار یا کار دیگری برسید. نگرانی درباره دیر رسیدن به تعهد بعدی می‌تواند حواس شما را از جلسه رواندرمانی پرت کند.
با ادامه رواندرمانی چه انتظاری باید داشته باشید؟
در طول رواندرمانی، رابطه‌ای مبتنی بر اعتماد با روانشناس شکل می‌گیرد و با گفت‌وگو، ارزیابی و تمرین، ریشه مشکلات و الگوهای فکری و رفتاری بررسی میشوند. در این مسیر، فرد فقط برای حل مشکل فعلی کمک نمی‌گیرد؛ بلکه مهارت‌های جدیدی برای مدیریت احساسات، حل مسئله، افزایش تاب‌آوری و مواجهه بهتر با چالش‌های آینده یاد می‌گیرد. هدف نهایی این است که فرد بتواند خودش و موقعیت‌های زندگی را از زاویه‌ای متفاوت ببیند و در برابر مشکلات آینده توانمندتر عمل کند.
چگونه بیشترین بهره را از رواندرمانی ببریم؟
وان‌درمانی مانند درمان‌های پزشکی یا دندان‌پزشکی نیست که بیمار معمولاً منفعل باشد و متخصص تشخیص و برنامه درمانی را برای او تعیین کند. در رواندرمانی، شما صرفاً دریافت‌کننده درمان نیستید؛ بلکه در همکاری فعال با روانشناس، در فرایند درمان نقش دارید.
پژوهش‌های متعدد نشان داده‌اند که یکی از عوامل مهم اثربخشی رواندرمانی، رابطه درمانی (Therapeutic Alliance) است؛ یعنی زمانی که روانشناس و مراجع برای رسیدن به اهداف درمان با یکدیگر همکاری می‌کنند.
بنابراین، در جلسات فعال و درگیر باشید. در تعیین اهداف درمان مشارکت کنید، درباره روند و برنامه درمان با روانشناس خود صحبت کنید و هرجا سوالی دارید، بپرسید. اگر احساس میکنید جلسه‌ای آن‌طور که باید پیش نرفته، این موضوع را با روانشناس در میان بگذارید تا بتوانید درباره آن گفت‌وگو کنید و روند درمان را متناسب‌تر با نیازهایتان پیش ببرید.
از طرف دیگر، تمرین کردن بخش مهمی از تغییر است. تغییر الگوهای قدیمی فکر و رفتار آسان نیست و ممکن است دوباره به عادت‌های قبلی برگردید. به واکنش‌های خود در فاصله بین جلسات توجه کنید و چیزهایی را که در جلسات یاد می‌گیرید، در موقعیت‌های واقعی زندگی به کار ببرید. سپس تجربه‌هایتان را در جلسه بعد با روانشناس در میان بگذارید تا بتوانید از آن‌ها برای ادامه درمان استفاده کنید.
تمرین مداوم کمک میکند دستاوردهای درمان را تثبیت کنید، روند درمان مؤثرتر و سریع‌تر پیش برود و بتوانید حتی پس از پایان رواندرمانی نیز پیشرفت‌های خود را حفظ کنید.
آیا باید نگران محرمانگی اطلاعات خود باشم؟
روان‌شناسان حفظ حریم خصوصی و محرمانگی اطلاعات مراجعان را در جلسات آنلاین یا حضوری بسیار جدی می‌گیرند و این موضوع بخشی از اصول اخلاق حرفه‌ای و شرایط دریافت مجوز فعالیت آن‌هاست.
برای اینکه رواندرمانی مؤثر باشد، لازم است بتوانید درباره خصوصی‌ترین افکار و رفتارهای خود صادقانه صحبت کنید. بااین‌حال، محرمانگی مطلق نیست. برای مثال، اگر فرد قصد آسیب زدن به خود یا دیگری را داشته باشد، یا مواردی مانند کودک‌آزاری، سالمندآزاری یا سوءاستفاده از افراد دارای معلولیت مطرح باشد، روانشناس ممکن است از نظر قانونی موظف به گزارش آن باشد. در برخی پرونده‌های قضایی نیز ممکن است ارائه بخشی از اطلاعات الزامی باشد.
در غیر این موارد، اطلاعات جلسات شما محرمانه باقی می‌ماند و تنها در صورت رضایت شما می‌توان آن‌ها را با پزشک، معلم یا فرد دیگری به اشتراک گذاشت.
بعد از پایان رواندرمانی چه اتفاقی می‌افتد؟
پایان رواندرمانی لزوماً به معنای پایان ارتباط شما با روانشناس نیست. همان‌طور که برای بررسی وضعیت جسمی گاهی به پزشک مراجعه میکنید، می‌توانید بعد از پایان درمان نیز برای یک جلسه پیگیری به روانشناس خود مراجعه کنید.
ممکن است چند هفته یا یک ماه بعد، جلسه‌ای داشته باشید تا ببینید وضعیتتان چگونه پیش می‌رود. اگر همه‌چیز خوب باشد، می‌توانید درمان را همان‌جا به پایان برسانید.
همچنین ممکن است بعداً با چالش یا شرایط جدیدی روبه‌رو شوید و احساس کنید به کمک یا مرور برخی مهارت‌هایی که در درمان یاد گرفته‌اید نیاز دارید. در چنین شرایطی می‌توانید دوباره به روانشناس مراجعه کنید؛ چرا که او از قبل با مسیر و داستان شما آشناست،.
خلاصه
در این مقاله از مدیک خواندیم که رواندرمانی می‌تواند به شما کمک کند با چالش‌های روانی، عاطفی و روابط خود بهتر روبه‌رو شوید و مهارت‌های مؤثرتری برای زندگی یاد بگیرید. در این مقاله با رواندرمانی، نشانه‌هایی که می‌توانند نشان‌دهنده نیاز به درمان باشند، نحوه انتخاب رواندرمانگر مناسب، روند جلسات، محرمانگی اطلاعات و آنچه پس از پایان درمان اتفاق می‌افتد آشنا می‌شوید .
